W ramach odpowiedzialności ubezpieczyciela OC sprawcy wypadku drogowego lub kolizji, poszkodowanemu przysługuje nie tylko zwrot kosztów naprawy pojazdu, ale również odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego. Co istotne, prawo to przysługuje także osobom, które nie wykorzystywały samochodu do prowadzenia działalności gospodarczej.
Zasada zwrotu kosztów najmu w Kancelarii Radcy Prawnego Jarosława Freya w Katowicach opierana jest na trzech filarach:
- Zaspokojenie potrzeb życiowych: Korzystanie z samochodu nie jest zbytkiem, jeśli służy on
codziennym sprawom (dojazdy do pracy, szkoły, lekarza na terenie Śląska). - Ekonomiczna zasadność: Koszt najmu musi być celowy, a pojazd zastępczy powinien być
porównywalnej klasy co auto uszkodzone (brak nieuzasadnionego wzbogacenia). - Swoboda wyboru: Przepisy nie nakładają obowiązku korzystania wyłącznie z wypożyczalni
wskazanej przez ubezpieczyciela.
Zasada pełnego odszkodowania a Kodeks Cywilny
Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC opiera się na tzw. zasadzie pełnego odszkodowania. Wynika ona bezpośrednio z przepisów:
- art. 361 § 2 k.c. oraz art. 822 § 2 k.c.
- art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Celem odszkodowania „z polisy sprawcy” jest przywrócenie stanu majątkowego poszkodowanego do poziomu sprzed kolizji. Odszkodowanie pełni funkcję kompensacyjną – ma wyrównać stratę tak, jakby wypadek albo kolizja nigdy nie miały miejsca.
Kiedy ubezpieczyciel musi zapłacić?
W granicach odpowiedzialności mieszczą się m.in.:
- Koszty naprawy pojazdu
- Zwrot pełnej wartości auta w przypadku szkody całkowitej (gdy naprawa jest nieopłacalna).
- Koszty najmu pojazdu zastępczego – orzecznictwo sądów (w tym sądów w Katowicach) potwierdza, że utrata możliwości korzystania z własnego auta to realna szkoda majątkowa.
Celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki
Ubezpieczyciel pokrywa wydatki, które są ekonomicznie uzasadnione i celowe. Oznacza to, że stawki dobowe powinny odpowiadać cenom rynkowym za pojazd tego samego typu. Ważne parametry to:
- klasa pojazdu (segment),
- rocznik i wyposażenie,
- stan zużycia
Jeśli ubezpieczyciel zaproponuje auto o niższym standardzie, poszkodowanemu przysługuje roszczenie o wyrównanie odszkodowania. Z drugiej strony, wynajęcie auta luksusowego w miejsce pojazdu starszej generacji może zostać uznane za przekroczenie granic odpowiedzialności OC.
Ważne! Odszkodowanie obejmuje cały okres, w którym poszkodowany nie mógł korzystać z pojazdu – w tym czas naprawy oraz okres likwidacji szkody przez ubezpieczyciela.
Oferta ubezpieczyciela a obowiązek minimalizacji szkody
Zgodnie z art. 354 k.c. oraz art. 826 k.c., poszkodowany ma obowiązek współdziałania z ubezpieczycielem i minimalizacji rozmiarów szkody. Nie oznacza to jednak przymusu skorzystania z oferty najmu przedstawionej przez zakład ubezpieczeń.
Poszkodowany ma prawo wybrać ofertę, która najlepiej odpowiada jego potrzebom, np. ze względu na:
- zaufanie do danej firmy,
- lokalizację wypożyczalni (np. bliskość miejsca zamieszkania w Katowicach lub miastach ościennych).
Fakt, że ubezpieczyciel posiada tańszą umowę z konkretną sieciową wypożyczalnią, nie jest przesądzający dla wysokości Twojego odszkodowania.
Cesja roszczeń – najem bezgotówkowy pojazdu zastępczego
Dla wielu poszkodowanych na Śląsku barierą jest konieczność opłacenia najmu z własnej kieszeni. Rozwiązaniem jest umowa cesji (przelewu) wierzytelności (art. 509 k.c.).
Jak to działa w praktyce?
- Poszkodowany zawiera umowę z firmą wynajmującą auto zastępcze.
- Zamiast płacić gotówką, przekazuje firmie swoje prawo do odszkodowania od ubezpieczyciela.
- Wypożyczalnia staje się następcą prawnym i samodzielnie dochodzi zwrotu kosztów.
To model bezpieczny i powszechnie uznawany przez Sąd Najwyższy, pozwalający poszkodowanemu zachować płynność finansową po wypadku.
Pomoc prawna w sprawach odszkodowawczych na Śląsku
Poszukują Państwo wsparcia w sporze z ubezpieczycielem? Nasza Kancelaria w Katowicach oferuje profesjonalne doradztwo w zakresie odszkodowań z OC oraz stałą obsługę prawną podmiotów gospodarczych. Szczegóły w zakładce: Prawo handlowe. Spółki. Zachęcamy także do kontaktu pod adresem: kancelaria@kancelariafrey.pl
