Zabezpieczenia umowne

Zawieranie umów wiąże się z ryzykiem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez drugą stronę kontraktu. W polskim prawie występują jednak instrumenty pozwalające na zabezpieczenie interesów stron i ułatwiające zaspokojenie się przez wierzyciela. W niniejszym artykule prezentujemy krótki przewodnik po najpopularniejszych formach zabezpieczeń umów.

  • Nierzetelny kontrahent to częsty problem przedsiębiorców, którzy ponoszą ryzyko niewypłacalności drugiej strony umowy
  • W Kodeksie cywilnym i innych ustawach znajdziemy jednak przepisy pozwalające na ograniczenie ryzyka niewypłacalności kontrahenta
  • Do najpopularniejszych form zabezpieczeń transakcji należą m.in. kary umowne, weksel oraz gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa

Kary umowne

Kara umowna zabezpiecza wyłącznie wykonanie zobowiązań niepieniężnych. Przykładowo można więc umieścić w umowie karę za nieterminowe wykonanie zobowiązania lub za naruszenie obowiązku zachowania poufności. Częstym błędem stron jest zastrzeganie kary umownej za nieterminową płatność, jednak takie postanowienie umowne jest nieważne.

Zaletą kary umownej jest fakt, że jest ona należna wierzycielowi, niezależnie od tego czy poniósł on szkodę, czy też nie. Występując ze stosownym powództwem do sądu wierzyciel będzie musiał jedynie wykazać, że kara umowna została skutecznie zastrzeżona i że pozwany nie wykonał zobowiązania w sposób wynikający z umowy. Powód nie będzie natomiast musiał wykazywać faktu poniesienia szkody.

Formułując postanowienia umowne dotyczące kary umownej należy pamiętać, żeby zastrzec uprawnienie do dochodzenia odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary umownej. W przeciwnym razie wierzyciel, który poniósł szkodę o większej wartości niż kara umowna, będzie musiał zadowolić się jedynie karą umowną.

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji

Mowa tutaj o jednym z oświadczeń wymienionych w art. 777 § 1 k.p.c. Dłużnik w formie aktu notarialnego oświadcza, iż w przypadku niewykonania określonych zobowiązań podda się egzekucji. Oświadczenie sporządzane jest wobec konkretnego wierzyciela, w związku z konkretną umową i do określonej sumy pieniężnej.

Posiadanie oświadczenia o poddaniu się egzekucji jest bardzo korzystne dla wierzyciela, który nie musi wszczynać postępowania sądowego. Wystarczy, że wierzyciel będący w posiadaniu takiego aktu wystąpi do sądu z wnioskiem o nadanie aktowi klauzuli wykonalności, a następnie zainicjuje egzekucję u komornika.

Weksel in blanco

Weksel to jeden z papierów wartościowych. Dla swojej skuteczności weksel wymaga sporządzenia go zgodnie przepisami Prawa wekslowego. Weksel może stanowić zabezpieczenie już istniejącej wierzytelności lub mającej dopiero powstać. Możliwe jest więc wystawienie weksla także in blanco, pod którym dłużnik składa swój podpis, a wierzyciel uzupełni kwotę należności w przypadku spełnienia się przesłanek uprawniających go do wypełnienia weksla.

Wystawiając taki weksel należy jednak pamiętać o konieczności sporządzenia deklaracji wekslowej oraz umieszczenia stosownej wzmianki o tym zabezpieczeniu w umowie.

Zdecydowaną zaletą weksla jest możliwość uzyskania w sądzie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym na jego podstawie. O tym, jak uzyskać taki nakaz pisaliśmy w tym artykule.

Poręczenie

Poręczenie to rodzaj zabezpieczenia umownego, w ramach którego osoba trzecia zobowiązuje się do przejęcia zobowiązania, na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Oświadczenie poręczyciela pod rygorem nieważności powinno być złożone w formie pisemnej oraz zawierać dokładne oznaczenie długu i dłużnika. W przypadku niewykonania zobowiązania przez dłużnika wierzyciel może oczekiwać jego spełnienia zarówno od samego dłużnika, jak i poręczyciela.

Zastaw zwykły i rejestrowy

Zastaw stanowi rodzaj zabezpieczenia rzeczowego. Dzięki jego ustanowieniu wierzyciel będzie mógł zaspokoić się z rzeczy należącej do dłużnika z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi dłużnika oraz bez względu na to, czyją własnością jest dany przedmiot.

Wyróżniamy dwa rodzaje zastawów: zastaw zwykły oraz zastaw rejestrowy. W odróżnieniu od zastawu zwykłego, zastaw rejestrowy nie wymaga wydania przedmiotu zastawu wierzycielowi. Konieczne jest jednak wpisanie przedmiotu zastawu do rejestru zastawów. Mimo, że zastaw rejestrowy wymaga poniesienia pewnych kosztów związanych z wpisem do rejestru zastawów, jest on korzystniejszy dla wierzyciela, bowiem umowa zastawnicza może przewidywać możliwość przejęcia przedmiotu zastawu na własność.

Przewłaszczenie na zabezpieczenie

W ramach tego zabezpieczenia dłużnik i wierzyciel sporządzają umowę, na mocy której dłużnik przenosi na wierzyciela własność określonego przedmiotu (np. samochodu), do czasu wykonania zobowiązania przez dłużnika. Wykonanie zobowiązania oznacza powrót prawa własności przedmiotu do dłużnika. Strony mogą zastrzec w umowie, że przedmiot pozostanie u dłużnika lub też, że znajdzie się on w posiadaniu wierzyciela.

Ta forma zabezpieczenia najczęściej bywa stosowana w umowach zawieranych przez banki.

Hipoteka

Hipoteka jest rodzajem ograniczonego prawa rzeczowego. Dzięki jego ustanowieniu wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości, niezależnie od tego, czyją jest własnością oraz z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi. Powstanie hipoteki wymaga wpisu do księgi wieczystej nieruchomości.

Należy jednak pamiętać, że hipoteką można zabezpieczać jedynie wierzytelności pieniężne, w tym również wierzytelności przyszłe.

Gwarancja bankowa i ubezpieczeniowa

To zabezpieczenie udzielane przez podmiot trzeci (bank lub ubezpieczyciela) na wniosek zobowiązanego. W ramach stosunku gwarancyjnego bank lub ubezpieczyciel zobowiązują się do wypłaty na wniosek wierzyciela określonej sumy pieniężnej w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania przez dłużnika. Na żądanie zgłoszone przez wierzyciela bank uruchamia gwarancję nie badając przy tym okoliczności faktycznych żądania. Wierzyciel uzyska żądaną kwotę jeśli spełni warunki formalne przy składaniu żądania.

Ubezpieczenie OC

W niektórych przypadkach warto w umowie zastrzec obowiązek posiadania przez kontrahenta ubezpieczenia OC. Ten rodzaj zabezpieczenia bardzo często pojawia się w umowach najmu lub umowach o roboty budowlane. Dzięki temu w celu likwidacji poniesionej szkody kontrahent może zwrócić się bezpośrednio do ubezpieczyciela drugiej strony.

Którą formę zabezpieczenia wybrać?

Z uwagi na mnogość dostępnych rozwiązań wybór właściwej formy zabezpieczenia transakcji zależy wyłącznie od woli kontrahentów. Oceniając, które instrumenty najlepiej zabezpieczą interes strony umowy, należy wziąć pod uwagę charakter umowy, jej wartość oraz status stron umowy. W razie sporu sądowego odmiennie oceniane będą bowiem postanowienia umowy zawartej między przedsiębiorcami, a inaczej między przedsiębiorcą a konsumentem. Należy także pamiętać, że niektóre z zabezpieczeń (np. weksel lub hipoteka) dla swojej skuteczności wymagają spełnienia szeregu warunków formalnych przewidzianych w stosownych ustawach.

Poszukują Państwo pomocy w sprawach związanych z umowami i kontraktami? Nasza Kancelaria sporządza i opiniuje projekty umów. Zachęcamy do kontaktu pod adresem: kancelaria@kancelariafrey.pl

Poinformuj znajomych

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Inne artykuły na blogu

man and woman sitting on table

Spółka komandytowa

Spółka komandytowa to rodzaj spółki osobowej, w której wspólnikami są co najmniej jeden komplementariusz oraz co najmniej jeden komandytariusz. Z uwagi na możliwość ograniczenia odpowiedzialności

Więcej...

Polityka prywatności i plików cookies

Zgodnie z z art. 13 ust. 1−2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L 119, s. 1) – dalej RODO – informujemy, że niniejszy dokumenty reguluje zasady przetwarzania Państwa danych osobowych i wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem z naszej strony internetowej i kontaktami e-mailowymi lub telefonicznymi.

Podstawowe dane:

  • Adres strony internetowej: kancelariafrey.pl (zwana dalej „stroną”)
  • Administrator Państwa danych osobowych:  Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey, ul. Jana III Sobieskiego 6/1, 40-082 Katowice, NIP 6272269357, tel. 32 720 11 63 (zwany dalej „administratorem”)
  • Adres kontaktowy: kancelaria@kancelariafrey.pl

Skrócona wersja – najważniejsze informacje:

  • Kontaktując się z nami, przekazują nam Państwo swoje dane osobowe, a my gwarantujemy, że Państwa dane pozostaną poufne, bezpieczne i nie zostaną udostępnione jakimkolwiek podmiotom trzecim bez Państwa wyraźnej zgody.
  • Powierzamy przetwarzanie danych osobowych tylko sprawdzonym i zaufanym podmiotom świadczącym usługi związane z przetwarzaniem danych osobowych.
  • Korzystamy z narzędzi analitycznych Google Analytics, które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  • Wykorzystujemy pliki cookies własne w celu prawidłowego działania strony.

Jeżeli powyższe informacje nie są dla Państwa wystarczające, poniżej znajdują się dalej idące szczegóły:

§1 Dane osobowe

  1. Osoba odwiedzająca stronę lub  kontaktująca się z Administratorem za pośrednictwem poczty elektronicznej bądź telefonu (zwana dalej „użytkownikiem”) może przekazywać swoje dane osobowe Administratorowi za pomocą dostępnych form kontaktu,
  2. Administratorem danych osobowych Użytkownika jest Administrator.
  3. Dane przekazane Administratorowi  przetwarzane są w celach wyszczególnionych w §2
  4. Administrator gwarantuje poufność wszelkich przekazanych mu danych osobowych.
  5. Podanie danych jest zawsze dobrowolne, ale niezbędne do podjęcia przez Użytkownika kontaktu,
  6. Dane osobowe są gromadzone z należytą starannością i odpowiednio chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione.
  7. Dane osobowe użytkownika będą przetwarzane do zakończenia komunikacji z nami lub, w razie podjęcia współpracy do końca okresu przedawnienia potencjalnych roszczeń z umowy. Dane zawarte na fakturach będą przetwarzane do końca okresu, przez który przepisy prawa wymagają przechowywać dokumentację rachunkową. Ponadto, część danych może być również przetwarzana po upływie wskazanych wcześniej okresów przez czas prowadzenia przez nas działalności gospodarczej w celach archiwalnych, analitycznych i statystycznych opisanych bardziej szczegółowo w §2
  8. Użytkownikowi przysługują następujące uprawnienia:
    • prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
    • prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania,
    • prawo do przenoszenia danych,
    • prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w określonym celu, jeżeli Użytkownik uprzednio taką zgodę wyraził,
    • prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez Administratora

§2 Cele i podstawy przetwarzania

Dane przetwarzane są w następujących celach:

  • odpowiedź zwrotna na otrzymane zapytanie w związku z prośbą o taki kontakt skierowaną do nas – podstawą prawną przetwarzania danych jest zgoda użytkownika wynikająca z zainicjowania z nami kontaktu (art. 6 ust. 1 lit. a RODO),
  • archiwizacja korespondencji przychodzącej i wychodzącej na wypadek potrzeby wykazania jej przebiegu, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),wykonania
  • jeżeli nasz kontakt doprowadzi do nawiązania współpracy, dane będą następnie przetwarzane w celu wykonanie zawartej z nami umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO)
  • wystawianie faktur, prowadzenie i przechowywanie dokumentacji rachunkowej (art. 6 ust. 1 lit. c RODO),
  • cele archiwalne (dowodowe) na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów oraz w celu ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • cele analityczne, takie jak dobór usług do naszych klientów, optymalizacja naszych produktów lub usług na podstawie uwag klientów, optymalizacja procesów obsługi na podstawie przebiegu obsługi sprzedaży i posprzedażowej, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • badanie satysfakcji klientów i określanie jakości naszej obsługi, co jest naszym prawie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).

§3 Odbiorcy danych/podprzetwarzający dane osobowe

  1. Dane osobowe użytkownika możemy udostępniać naszym podwykonawcom, czyli podmiotom, z których usług korzystamy przy przetwarzaniu danych osobowych
  2. Dane osobowe użytkownika mogą być przekazywane do państw trzecich (znajdujących się poza Unią Europejską). Odpowiednie zabezpieczenia danych są zapewnione poprzez zatwierdzony mechanizm certyfikacji w połączeniu z egzekwowalnymi zobowiązaniami odbiorcy danych do odpowiednich zabezpieczeń (program Privacy Shield).
  3. Poniżej znajduje się lista możliwych odbiorców danych Użytkownika:
    • Osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych, wspierające bieżącą działalność administrator
    • Dostawca oprogramowania księgowego,
    • Dostawca oprogramowania do zarządzania projektami,
    • Dostawca pakietu biurowego,
    • Firma utrzymująca stronę na serwerze (hostingodawca),
    • Firma utrzymująca pocztę elektroniczną administratora (dostawca serwera pocztowego),
    • Odpowiednie organy publiczne w zakresie, w jakim Administrator jest zobowiązany do udostępnienia im danych.

§4 Pliki Cookies

  1. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika naszej strony internetowej i przeznaczone są do korzystania z podstron tejże strony. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  2. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
    • dostosowania zawartości strony internetowej do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika strony internetowej i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb;
    • tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy strony internetowej korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
    • utrzymanie sesji Użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła;
  3. Na naszej stronie internetowej stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne”  (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
  4. W ramach strony internetowej stosowane są lub mogą być stosowane następujące rodzaje plików cookies:
    • „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych strony internetowej;
    • „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    • „analityczne” – np. Google Analytics , które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy strony internetowej mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  6. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej.
  7. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika strony internetowej i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem strony internetowej reklamodawców, partnerów, firmy analityczno-badawcze oraz dostawców aplikacji multimedialnych.

§5 Logi serwera

  1. Korzystanie ze strony wiąże się z przesyłaniem zapytań do serwera, na którym przechowywana jest strona. Każde zapytanie skierowane do serwera zapisywane jest w logach serwera.
  2. Logi obejmują m.in. adres IP użytkownika, datę i czas serwera, informacje o przeglądarce internetowej i systemie operacyjnym.. Logi mogą być zapisywane i przechowywane są na serwerze.
  3. Dane zapisane w logach serwera nie są kojarzone z konkretnymi osobami korzystającymi ze strony i nie są wykorzystywane przez nas w celu identyfikacji użytkownika.
  4. Logi serwera stanowią wyłącznie materiał pomocniczy służący do administrowania stroną, a ich zawartość nie jest ujawniana nikomu poza osobami upoważnionymi do administrowania serwerem.

Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Ustawienia przechowywania cookies można zmienić w przeglądarce. Więcej informacji…