Równe traktowanie w zatrudnieniu a wynagrodzenie pracownika

równe traktowanie w zatrudnieniu

Równe traktowanie w zatrudnieniu jest jedną z podstawowych zasad wynikających z Kodeksu pracy. Nie zawsze jednak różnicowanie sytuacji pracowników, w tym w zakresie wysokości wynagrodzenia, będzie równoznaczne z naruszeniem tej zasady. W dzisiejszym wpisie wyjaśniamy, w jakich przypadkach pracodawca może przyznać różne wynagrodzenia pracownikom wykonującym te same obowiązki oraz kiedy takie zachowanie pracodawcy będzie uznane za sprzeczne z przepisami.

  • Równe traktowanie w zatrudnieniu nie jest jednoznaczne z dyskryminacją, pojęcia te mają bowiem odrębne definicje legalne ujęte w Kodeksie pracy
  • W świetle obowiązujących przepisów pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości
  • W przypadku naruszenia zasady równego traktowania przy ustalaniu wynagrodzeń pracownik może żądać wyrównania wynagrodzenia oraz zapłaty odszkodowania

Równe traktowanie w zatrudnieniu a dyskryminacja

Chociaż pojęcia „dyskryminacji” i „nierównego traktowania” są w języku potocznym stosowane zamiennie, to w świetle przepisów Kodeksu pracy mają inne znaczenie i nie należy ich mylić.

Zgodnie z art. 11 (3) Kodeksu pracy niedopuszczalna jest jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu, bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności ze względu na cechy takie jak płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Natomiast jak wynika z art. 11 (2) Kodeksu pracy, pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków. Dotyczy to w szczególności równego traktowania mężczyzn i kobiet w zatrudnieniu.

Powyższe oznacza, że nie każdy przypadek nieuzasadnionego zróżnicowania wynagrodzeń pracowników będzie równoznaczny z dyskryminacją. Dyskryminacja w odróżnieniu od „zwykłego” nierównego traktowania oznacza gorsze traktowanie pracownika ze względu na jego cechę lub właściwość, określoną w art. 11 (3) k.p. jako przyczyna dyskryminacji (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II PSK 362/21).

Z kolei jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II PSK 117/22) art. 11 (2) Kodeksu pracy ma na celu zapewnienie, aby osoby wykonujące takie same obowiązki w sposób jednakowy miały z mocy ustawy takie same prawa. Równość praw nie zależy przy tym od występowania lub niewystępowania kryteriów uznawanych za dyskryminacyjne. Ww. przepis nie służy zatem przeciwdziałaniu i sankcjonowaniu za dyskryminację, lecz wyrównywaniu sytuacji prawnej.

Prawo do jednakowego wynagrodzenia a równe traktowanie w zatrudnieniu

Stosownie do art. 18 (3c) § 1 Kodeksu pracy, pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Warto wiedzieć, że w tym przypadku wynagrodzenie obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna. Nierówne traktowanie w zatrudnieniu może się zatem przejawiać nie tylko w nieuzasadnionym zróżnicowaniu podstawy wynagrodzenia, ale także np. poprzez dowolnie ustalone warunki premiowania.

Zgodnie z definicją kodeksową, pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku (art. 18 (3c) § 3 k.p.).

Aby uniknąć narażenia się na zarzut nierównego traktowania pracowników, pracodawca ustalając kwoty wynagrodzenia przysługujące pracownikom pełniącym te same funkcje, powinien wziąć pod uwagę szereg obiektywnych kryteriów, m.in. to czy zakres ich rzeczywistych obowiązków jest tożsamy, czy ich kwalifikacje i doświadczenie zawodowe są podobne oraz czy ich praca ma dla firmy taką samą wartość.

Te same elementy powinien starannie przeanalizować pracownik rozważający wystąpienie z powództwem przeciwko pracodawcy. Należy przy tym pamiętać, że nie zawsze pracownicy pracujący na tych samych stanowiskach, a otrzymujący różne wynagrodzenia będą mogli uznać się za pokrzywdzonych zachowaniem pracodawcy.

Kiedy nierówne wynagrodzenia są uzasadnione?

Kwestia tego, kiedy różnicowanie wynagrodzeń pracowników pełniących dokładnie takie same obowiązki jest uzasadnione, była wielokrotnie przedmiotem oceny Sądu Najwyższego i sądów powszechnych.

Jak wynika m.in. z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2020 r. (sygn. akt II PK 6/19), podstawą do różnicowania wynagrodzeń pracowników musi być jasno sformułowane, odpowiednio uzasadnione i racjonalne kryterium. Według Sądu Najwyższego, nie wolno zatem dokonywać zróżnicowania według dowolnie ustalonego kryterium albo w ogóle bez kryterium.  

Na uwagę zasługuje także wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2022 r. (sygn. akt III APa 4/21) zgodnie z którym, naruszenie zasady równego traktowania pracowników w zakresie wynagradzania może zachodzić także w sytuacji, kiedy wynagrodzenie zasadnicze jednego z pracowników jest niższe od wynagrodzenia zasadniczego drugiego pracownika, mimo że łączne miesięczne wynagrodzenie nie było mniejsze.

Kiedy dochodzi do nierównego traktowania pracowników w zakresie wynagrodzenia?

Pracownik, który analizuje swoją sytuację, musi pamiętać o tym, że ocena, czy doszło do nierównego traktowania w związku z wysokością wynagrodzenia pracownika, jest dokonywana poprzez porównanie sytuacji tego pracownika z konkretnym innym pracownikiem mającym tożsamy zakres obowiązków. Nie ma w tym wypadku znaczenia, że pracodawca w przeszłości dopuścił się tego rodzaju naruszeń wobec innych osób.

Na etapie sądowym, pracownik będzie musiał wskazać konkretną osobę lub osoby, w porównaniu z którymi czuje się pokrzywdzony i wykazać, że nie istnieją obiektywne przyczyny przyznania mu niższego wynagrodzenia. Z kolei pracodawca chcąc wykazać, że w rzeczywistości wystąpiło równe traktowanie w zatrudnieniu będzie musiał wykazać, że istniało obiektywne kryterium uzasadniające taki stan rzeczy.

Aby ustalić, czy podczas ustalania wynagrodzeń pracowników równe traktowanie w zatrudnieniu zostało zachowane trzeba bowiem ocenić nie tylko obiektywne kwalifikacje pracowników, takie jak staż pracy, czy wykształcenie, ale także osobiste cechy pracowników. Może się bowiem okazać, że praca wykonywana przez dwóch różnych pracowników będzie miała dla firmy niejednakową wartość, np. ze względu na jakość lub tempo pracy pracownika.

Równe traktowanie w zatrudnieniu – prawo do odszkodowania

Konsekwencją naruszenia art. 11 (2) k.p. przez pracodawcę jest zatem fakt, że pracownikowi otrzymującemu dotychczas gorsze świadczenia przysługuje roszczenie o uzupełnienie ich do wyższego poziomu. Ponadto, osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Warto wiedzieć, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, nie może być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla pracownika. W szczególności nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę. Również za takie naruszenie pracownik może dochodzić od pracodawcy kolejnego odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Uzyskanie zaspokojenia powyższych roszczeń, w przypadku niepowodzenia w negocjacjach z pracodawcą, będzie się jednak najczęściej wiązało z koniecznością wystąpienia na drogę sądową.

Poszukują Państwo pomocy w sprawach związanych z prawem pracy? Nasza Kancelaria reprezentuje pracodawców i pracowników. Szczegóły w zakładce prawo pracy i ubezpieczeń społecznych. Zachęcamy także do kontaktu pod adresem: kancelaria@kancelariafrey.pl

Poinformuj znajomych

Inne artykuły na blogu

Polityka prywatności i plików cookies

Zgodnie z z art. 13 ust. 1−2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L 119, s. 1) – dalej RODO – informujemy, że niniejszy dokumenty reguluje zasady przetwarzania Państwa danych osobowych i wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem z naszej strony internetowej i kontaktami e-mailowymi lub telefonicznymi.

Podstawowe dane:

  • Adres strony internetowej: kancelariafrey.pl (zwana dalej „stroną”)
  • Administrator Państwa danych osobowych:  Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey, ul. Jana III Sobieskiego 6/1, 40-082 Katowice, NIP 6272269357, tel. 32 720 11 63 (zwany dalej „administratorem”)
  • Adres kontaktowy: kancelaria@kancelariafrey.pl

Skrócona wersja – najważniejsze informacje:

  • Kontaktując się z nami, przekazują nam Państwo swoje dane osobowe, a my gwarantujemy, że Państwa dane pozostaną poufne, bezpieczne i nie zostaną udostępnione jakimkolwiek podmiotom trzecim bez Państwa wyraźnej zgody.
  • Powierzamy przetwarzanie danych osobowych tylko sprawdzonym i zaufanym podmiotom świadczącym usługi związane z przetwarzaniem danych osobowych.
  • Korzystamy z narzędzi analitycznych Google Analytics, które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  • Wykorzystujemy pliki cookies własne w celu prawidłowego działania strony.

Jeżeli powyższe informacje nie są dla Państwa wystarczające, poniżej znajdują się dalej idące szczegóły:

§1 Dane osobowe

  1. Osoba odwiedzająca stronę lub  kontaktująca się z Administratorem za pośrednictwem poczty elektronicznej bądź telefonu (zwana dalej „użytkownikiem”) może przekazywać swoje dane osobowe Administratorowi za pomocą dostępnych form kontaktu,
  2. Administratorem danych osobowych Użytkownika jest Administrator.
  3. Dane przekazane Administratorowi  przetwarzane są w celach wyszczególnionych w §2
  4. Administrator gwarantuje poufność wszelkich przekazanych mu danych osobowych.
  5. Podanie danych jest zawsze dobrowolne, ale niezbędne do podjęcia przez Użytkownika kontaktu,
  6. Dane osobowe są gromadzone z należytą starannością i odpowiednio chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione.
  7. Dane osobowe użytkownika będą przetwarzane do zakończenia komunikacji z nami lub, w razie podjęcia współpracy do końca okresu przedawnienia potencjalnych roszczeń z umowy. Dane zawarte na fakturach będą przetwarzane do końca okresu, przez który przepisy prawa wymagają przechowywać dokumentację rachunkową. Ponadto, część danych może być również przetwarzana po upływie wskazanych wcześniej okresów przez czas prowadzenia przez nas działalności gospodarczej w celach archiwalnych, analitycznych i statystycznych opisanych bardziej szczegółowo w §2
  8. Użytkownikowi przysługują następujące uprawnienia:
    • prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
    • prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania,
    • prawo do przenoszenia danych,
    • prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w określonym celu, jeżeli Użytkownik uprzednio taką zgodę wyraził,
    • prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez Administratora

§2 Cele i podstawy przetwarzania

Dane przetwarzane są w następujących celach:

  • odpowiedź zwrotna na otrzymane zapytanie w związku z prośbą o taki kontakt skierowaną do nas – podstawą prawną przetwarzania danych jest zgoda użytkownika wynikająca z zainicjowania z nami kontaktu (art. 6 ust. 1 lit. a RODO),
  • archiwizacja korespondencji przychodzącej i wychodzącej na wypadek potrzeby wykazania jej przebiegu, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),wykonania
  • jeżeli nasz kontakt doprowadzi do nawiązania współpracy, dane będą następnie przetwarzane w celu wykonanie zawartej z nami umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO)
  • wystawianie faktur, prowadzenie i przechowywanie dokumentacji rachunkowej (art. 6 ust. 1 lit. c RODO),
  • cele archiwalne (dowodowe) na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów oraz w celu ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • cele analityczne, takie jak dobór usług do naszych klientów, optymalizacja naszych produktów lub usług na podstawie uwag klientów, optymalizacja procesów obsługi na podstawie przebiegu obsługi sprzedaży i posprzedażowej, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • badanie satysfakcji klientów i określanie jakości naszej obsługi, co jest naszym prawie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).

§3 Odbiorcy danych/podprzetwarzający dane osobowe

  1. Dane osobowe użytkownika możemy udostępniać naszym podwykonawcom, czyli podmiotom, z których usług korzystamy przy przetwarzaniu danych osobowych
  2. Dane osobowe użytkownika mogą być przekazywane do państw trzecich (znajdujących się poza Unią Europejską). Odpowiednie zabezpieczenia danych są zapewnione poprzez zatwierdzony mechanizm certyfikacji w połączeniu z egzekwowalnymi zobowiązaniami odbiorcy danych do odpowiednich zabezpieczeń (program Privacy Shield).
  3. Poniżej znajduje się lista możliwych odbiorców danych Użytkownika:
    • Osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych, wspierające bieżącą działalność administrator
    • Dostawca oprogramowania księgowego,
    • Dostawca oprogramowania do zarządzania projektami,
    • Dostawca pakietu biurowego,
    • Firma utrzymująca stronę na serwerze (hostingodawca),
    • Firma utrzymująca pocztę elektroniczną administratora (dostawca serwera pocztowego),
    • Odpowiednie organy publiczne w zakresie, w jakim Administrator jest zobowiązany do udostępnienia im danych.

§4 Pliki Cookies

  1. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika naszej strony internetowej i przeznaczone są do korzystania z podstron tejże strony. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  2. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
    • dostosowania zawartości strony internetowej do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika strony internetowej i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb;
    • tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy strony internetowej korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
    • utrzymanie sesji Użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła;
  3. Na naszej stronie internetowej stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne”  (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
  4. W ramach strony internetowej stosowane są lub mogą być stosowane następujące rodzaje plików cookies:
    • „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych strony internetowej;
    • „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    • „analityczne” – np. Google Analytics , które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy strony internetowej mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  6. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej.
  7. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika strony internetowej i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem strony internetowej reklamodawców, partnerów, firmy analityczno-badawcze oraz dostawców aplikacji multimedialnych.

§5 Logi serwera

  1. Korzystanie ze strony wiąże się z przesyłaniem zapytań do serwera, na którym przechowywana jest strona. Każde zapytanie skierowane do serwera zapisywane jest w logach serwera.
  2. Logi obejmują m.in. adres IP użytkownika, datę i czas serwera, informacje o przeglądarce internetowej i systemie operacyjnym.. Logi mogą być zapisywane i przechowywane są na serwerze.
  3. Dane zapisane w logach serwera nie są kojarzone z konkretnymi osobami korzystającymi ze strony i nie są wykorzystywane przez nas w celu identyfikacji użytkownika.
  4. Logi serwera stanowią wyłącznie materiał pomocniczy służący do administrowania stroną, a ich zawartość nie jest ujawniana nikomu poza osobami upoważnionymi do administrowania serwerem.

Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Ustawienia przechowywania cookies można zmienić w przeglądarce. Więcej informacji…