Jak działa fundacja rodzinna?

fundacja rodzinna

Fundacja rodzinna to stosunkowo nowa instytucja w polskim systemie prawnym, pozwalająca na uregulowanie kwestii sukcesji rodzinnej firmy. W dzisiejszym wpisie prezentujemy podstawowe informacje o fundacji rodzinnej.

  • Fundacja rodzinna to osoba prawna powołana przez fundatora w określonym przez niego w statucie celu
  • Beneficjentami fundacji rodzinnej mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego
  • Dokumentem regulującym działalność fundacji rodzinnej jest jej statut, dlatego warto starannie zredagować jego postanowienia, mając na uwadze cele założone przez fundatora

Czym jest fundacja rodzinna?

Zgodnie z ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (dalej jako „ustawa”), fundacja rodzinna to osoba prawna utworzona w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Jej szczegółowy cel powinien być określony w statucie nadanym przez fundatora.

W praktyce założenie fundacji rodzinnej służy zapewnieniu fundatorowi pewności, co do dalszych losów majątku zgromadzonego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Fundacja rodzinna nie jest klasycznym przedsiębiorcą w rozumieniu prawa przedsiębiorców, ponieważ może prowadzić działalność jedynie w ograniczonym zakresie, obejmującym:

  • zbywanie mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia,
  • najem, dzierżawę lub udostępnianie mienia do korzystania na innej podstawie,
  • przystępowanie do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwo w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach,
  • nabywanie i zbywanie papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze,
  • udzielanie pożyczek wskazanym w ustawie podmiotom,
  • obrót zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
  • produkcję przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy niektórych produktów roślinnych i zwierzęcych,
  • gospodarkę leśną.

Odpowiedzialność fundatora fundacji rodzinnej

Co szczególnie istotne, fundator nie odpowiada za zobowiązania fundacji. Natomiast fundacja rodzinna może odpowiadać za niektóre zobowiązania fundatora.

Fundacja rodzinna odpowiada bowiem solidarnie z fundatorem za jego zobowiązania powstałe przed jej ustanowieniem, w tym z tytułu obowiązku alimentacyjnego. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.

Fundacja rodzinna odpowiada także za wykonanie powstałego po jej ustanowieniu obowiązku alimentacyjnego obciążającego fundatora. W przypadku gdy egzekucja z majątku fundatora obowiązku alimentacyjnego powstałego po ustanowieniu fundacji rodzinnej okaże się bezskuteczna, uprawniony może prowadzić egzekucję z majątku fundacji rodzinnej.

Fundacja rodzinna – powstanie

Fundacja rodzinna może być powołana za życia fundatora lub na wypadek jego śmierci – na mocy stosownego zapisu testamentowego. W tym pierwszym przypadku, fundację może założyć więcej niż jedna osoba fizyczna.

Podstawowym dokumentem regulującym działalność fundacji rodzinnej jest jej statut. Ustawa pozostawia fundatorowi dużą swobodę w zakresie jego treści, dlatego warto starannie zredagować jego postanowienia, mając na uwadze cele założone przez fundatora.

Fundacja rodzinna będzie skutecznie powołania, jeśli jej fundator podejmie następujące kroki:

  • złożenie przed notariuszem oświadczenia o ustanowieniu fundacji rodzinnej w akcie założycielskim albo w testamencie,
  • ustalenie statutu, spełniającego wymogi przewidziane w art. 26 ustawy,
  • sporządzenie spisu mienia,
  • ustanowienie organów fundacji rodzinnej wymaganych przez ustawę lub statut,
  • wniesienie funduszu założycielskiego, nie mniejszego niż 100.000,00 zł,
  • wpisanie do rejestru fundacji rodzinnych, prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Osobowość prawną fundacja rodzinna uzyskuje dopiero w momencie wpisu do rejestru. W okresie pomiędzy sporządzeniem aktu założycielskiego albo ogłoszeniem testamentu działa jako fundacja rodzinna w organizacji.

Beneficjent fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna może zostać powołana w szczególności w celu pokrycia kosztów utrzymania lub kształcenia beneficjenta będącego osobą fizyczną lub wspierania działalności organizacji pożytku publicznego. Nie ma przeszkód żeby jednym z beneficjentów został sam fundator. Każdy beneficjent powinien być jednak umieszczony na liście beneficjentów.

Świadczenia przysługujące beneficjentowi fundator określa w statucie. Może to zrobić z zastrzeżeniem warunku lub terminu.

Beneficjent nie może zbyć swoich praw lub obowiązków przyznanych w statucie, może się ich jednak w każdym czasie zrzec.

Ustawa ustanawia prawo uzyskiwania informacji o działalności fundacji rodzinnej przez beneficjenta, w tym także prawo wglądu do dokumentów fundacji oraz żądania wyjaśnień od zarządu. Beneficjent może także kierować do organów fundacji rodzinnej uwagi, opinie lub zalecenia dotyczące jej działalności.

Organy fundacji rodzinnej

Organami fundacji rodzinnej są zarząd, zgromadzenie beneficjentów oraz fakultatywnie – rada nadzorcza. Od decyzji fundatora będzie zależała ilość członków danego organu i jego skład.

Zgodnie z ustawą, każda fundacja rodzinna musi posiadać zarząd, składający się z jednego lub większej liczby członków. Każdy członek zarządu jest zobowiązany do dokładania należytej staranności oraz postępowania w sposób lojalny wobec fundacji rodzinnej.

Do zadań zarządu należy:

  • prowadzenie spraw fundacji rodzinnej oraz reprezentowanie jej,
  • realizacja celów fundacji rodzinnej określonych w statucie,
  • podejmowanie czynności związanych z zapewnieniem płynności finansowej i wypłacalności fundacji rodzinnej,
  • tworzenie, prowadzenie i aktualizowanie listy beneficjentów zgodnie z przepisami ustawy oraz zasadami zawartymi w statucie,
  • informowanie beneficjenta o przysługującym mu świadczeniu,
  • spełnianie świadczenia przysługującego beneficjentowi.

Kolejnym obligatoryjnym organem jest zgromadzenie beneficjentów, które tworzą wszyscy beneficjenci fundacji, którym statut przyznaje prawo do uczestnictwa w tym organie.

Uchwały zgromadzenia beneficjentów wymagają:

  • rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego fundacji rodzinnej za poprzedni rok obrotowy,
  • udzielenie absolutorium członkom organów fundacji rodzinnej z wykonania przez nich obowiązków,
  • podział lub pokrycie wyniku finansowego netto,
  • wybór firmy audytorskiej, w przypadku gdy sprawozdanie finansowe, podlega badaniu;
  • inne sprawy wymienione w ustawie lub statucie.

Fundator nie musi natomiast powoływać rady nadzorczej. Jeśli fundator zdecyduje się na jej ustanowienie, do podstawowych zadań tego organu będzie należało pełnienie funkcji nadzorczych w stosunku do zarządu w zakresie przestrzegania prawa i postanowień zawartych w statucie. Rada nadzorcza może składać się z jednego lub większej liczby członków.

Fundacja rodzinna a obowiązki podatkowe

Fundacja rodzinna jest podatnikiem podatki od osób prawnych (CIT). Jej dochody, na mocy zwolnienia podmiotowego, są jednak częściowo zwolnione z tego podatku. Opodatkowanie fundacji rodzinnej stawką CIT w wysokości 15% powstaje dopiero w przypadku wypłaty świadczeń dla beneficjentów lub likwidacji fundacji.

Szczegółowy zakres obciążeń podatkowych będzie zależał od faktycznej działalności fundacji. Fundacja rodzinna może bowiem zapłacić podatek od nieruchomości, podatek VAT, PCC lub CIT od  świadczeń wypłacanych beneficjentom, ukrytych zysków oraz od dochodów z działalności, która wykracza poza zakres określony w statucie. Jednocześnie zwolnienie podmiotowe z CIT przestanie obowiązywać co do przychodów powstałych z działalności fundacji, która wykracza poza dozwolony przepisami zakres.

Z kolei dochody fundatora lub beneficjenta otrzymane z fundacji rodzinnej będą opodatkowane wyłącznie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Z opłacania PIT będą jednak zwolnione następujące grupy krewnych fundatora:

  • małżonkowie,
  • zstępni,
  • wstępni,
  • pasierbowie,
  • zięciowie i synowe,
  • rodzeństwo,
  • ojczym, macocha,
  • teściowie.

Założenie fundacji rodzinnej oraz przekazanie do niej majątku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) ani podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Potrzebują Państwo pomocy w sprawach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej? Nasza Kancelaria świadczy usługi na rzecz JDG, spółek oraz innych osób prawnych. Szczegóły w zakładce prawo gospodarcze. Zachęcamy także do kontaktu pod adresem: kancelaria@kancelariafrey.pl

Poinformuj znajomych

Inne artykuły na blogu

Skarga do ETPC

Skarga do ETPC

Jednym z międzynarodowych sposobów ochrony praw jednostki jest indywidualna skarga do ETPC (Europejskiego Trybunału Praw Człowieka) z siedzibą w Strasburgu. Ten szczególny środek ochrony prawnej

Więcej...

Polityka prywatności i plików cookies

Zgodnie z z art. 13 ust. 1−2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L 119, s. 1) – dalej RODO – informujemy, że niniejszy dokumenty reguluje zasady przetwarzania Państwa danych osobowych i wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem z naszej strony internetowej i kontaktami e-mailowymi lub telefonicznymi.

Podstawowe dane:

  • Adres strony internetowej: kancelariafrey.pl (zwana dalej „stroną”)
  • Administrator Państwa danych osobowych:  Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey, ul. Jana III Sobieskiego 6/1, 40-082 Katowice, NIP 6272269357, tel. 32 720 11 63 (zwany dalej „administratorem”)
  • Adres kontaktowy: kancelaria@kancelariafrey.pl

Skrócona wersja – najważniejsze informacje:

  • Kontaktując się z nami, przekazują nam Państwo swoje dane osobowe, a my gwarantujemy, że Państwa dane pozostaną poufne, bezpieczne i nie zostaną udostępnione jakimkolwiek podmiotom trzecim bez Państwa wyraźnej zgody.
  • Powierzamy przetwarzanie danych osobowych tylko sprawdzonym i zaufanym podmiotom świadczącym usługi związane z przetwarzaniem danych osobowych.
  • Korzystamy z narzędzi analitycznych Google Analytics, które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  • Wykorzystujemy pliki cookies własne w celu prawidłowego działania strony.

Jeżeli powyższe informacje nie są dla Państwa wystarczające, poniżej znajdują się dalej idące szczegóły:

§1 Dane osobowe

  1. Osoba odwiedzająca stronę lub  kontaktująca się z Administratorem za pośrednictwem poczty elektronicznej bądź telefonu (zwana dalej „użytkownikiem”) może przekazywać swoje dane osobowe Administratorowi za pomocą dostępnych form kontaktu,
  2. Administratorem danych osobowych Użytkownika jest Administrator.
  3. Dane przekazane Administratorowi  przetwarzane są w celach wyszczególnionych w §2
  4. Administrator gwarantuje poufność wszelkich przekazanych mu danych osobowych.
  5. Podanie danych jest zawsze dobrowolne, ale niezbędne do podjęcia przez Użytkownika kontaktu,
  6. Dane osobowe są gromadzone z należytą starannością i odpowiednio chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione.
  7. Dane osobowe użytkownika będą przetwarzane do zakończenia komunikacji z nami lub, w razie podjęcia współpracy do końca okresu przedawnienia potencjalnych roszczeń z umowy. Dane zawarte na fakturach będą przetwarzane do końca okresu, przez który przepisy prawa wymagają przechowywać dokumentację rachunkową. Ponadto, część danych może być również przetwarzana po upływie wskazanych wcześniej okresów przez czas prowadzenia przez nas działalności gospodarczej w celach archiwalnych, analitycznych i statystycznych opisanych bardziej szczegółowo w §2
  8. Użytkownikowi przysługują następujące uprawnienia:
    • prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
    • prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania,
    • prawo do przenoszenia danych,
    • prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w określonym celu, jeżeli Użytkownik uprzednio taką zgodę wyraził,
    • prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez Administratora

§2 Cele i podstawy przetwarzania

Dane przetwarzane są w następujących celach:

  • odpowiedź zwrotna na otrzymane zapytanie w związku z prośbą o taki kontakt skierowaną do nas – podstawą prawną przetwarzania danych jest zgoda użytkownika wynikająca z zainicjowania z nami kontaktu (art. 6 ust. 1 lit. a RODO),
  • archiwizacja korespondencji przychodzącej i wychodzącej na wypadek potrzeby wykazania jej przebiegu, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),wykonania
  • jeżeli nasz kontakt doprowadzi do nawiązania współpracy, dane będą następnie przetwarzane w celu wykonanie zawartej z nami umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO)
  • wystawianie faktur, prowadzenie i przechowywanie dokumentacji rachunkowej (art. 6 ust. 1 lit. c RODO),
  • cele archiwalne (dowodowe) na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów oraz w celu ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • cele analityczne, takie jak dobór usług do naszych klientów, optymalizacja naszych produktów lub usług na podstawie uwag klientów, optymalizacja procesów obsługi na podstawie przebiegu obsługi sprzedaży i posprzedażowej, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • badanie satysfakcji klientów i określanie jakości naszej obsługi, co jest naszym prawie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).

§3 Odbiorcy danych/podprzetwarzający dane osobowe

  1. Dane osobowe użytkownika możemy udostępniać naszym podwykonawcom, czyli podmiotom, z których usług korzystamy przy przetwarzaniu danych osobowych
  2. Dane osobowe użytkownika mogą być przekazywane do państw trzecich (znajdujących się poza Unią Europejską). Odpowiednie zabezpieczenia danych są zapewnione poprzez zatwierdzony mechanizm certyfikacji w połączeniu z egzekwowalnymi zobowiązaniami odbiorcy danych do odpowiednich zabezpieczeń (program Privacy Shield).
  3. Poniżej znajduje się lista możliwych odbiorców danych Użytkownika:
    • Osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych, wspierające bieżącą działalność administrator
    • Dostawca oprogramowania księgowego,
    • Dostawca oprogramowania do zarządzania projektami,
    • Dostawca pakietu biurowego,
    • Firma utrzymująca stronę na serwerze (hostingodawca),
    • Firma utrzymująca pocztę elektroniczną administratora (dostawca serwera pocztowego),
    • Odpowiednie organy publiczne w zakresie, w jakim Administrator jest zobowiązany do udostępnienia im danych.

§4 Pliki Cookies

  1. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika naszej strony internetowej i przeznaczone są do korzystania z podstron tejże strony. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  2. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
    • dostosowania zawartości strony internetowej do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika strony internetowej i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb;
    • tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy strony internetowej korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
    • utrzymanie sesji Użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła;
  3. Na naszej stronie internetowej stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne”  (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
  4. W ramach strony internetowej stosowane są lub mogą być stosowane następujące rodzaje plików cookies:
    • „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych strony internetowej;
    • „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    • „analityczne” – np. Google Analytics , które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy strony internetowej mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  6. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej.
  7. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika strony internetowej i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem strony internetowej reklamodawców, partnerów, firmy analityczno-badawcze oraz dostawców aplikacji multimedialnych.

§5 Logi serwera

  1. Korzystanie ze strony wiąże się z przesyłaniem zapytań do serwera, na którym przechowywana jest strona. Każde zapytanie skierowane do serwera zapisywane jest w logach serwera.
  2. Logi obejmują m.in. adres IP użytkownika, datę i czas serwera, informacje o przeglądarce internetowej i systemie operacyjnym.. Logi mogą być zapisywane i przechowywane są na serwerze.
  3. Dane zapisane w logach serwera nie są kojarzone z konkretnymi osobami korzystającymi ze strony i nie są wykorzystywane przez nas w celu identyfikacji użytkownika.
  4. Logi serwera stanowią wyłącznie materiał pomocniczy służący do administrowania stroną, a ich zawartość nie jest ujawniana nikomu poza osobami upoważnionymi do administrowania serwerem.

Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Ustawienia przechowywania cookies można zmienić w przeglądarce. Więcej informacji…