Obowiązki pracodawcy wobec pracownika

Zawarcie umowy o pracę między pracodawcą a pracownikiem niesie za sobą szereg konsekwencji. Nie tylko powoduje pojawienie się praw i obowiązków po stronie pracownika (prawo do terminowo wypłaconego wynagrodzenia, czy obowiązek przestrzegania regulaminu pracy), ale również stwarza obowiązki i prawa po stronie pracodawcy. Jakie są najważniejsze obowiązki pracodawcy względem pracowników oraz w jakich częściach Kodeksu pracy ich szukać?

  • Stosunek pracy został skonstruowany w ten sposób, że konkretnym prawom odpowiadają obowiązki drugiej strony (np. prawo do wynagrodzenia po stronie pracownika jest równocześnie obowiązkiem pracodawcy do wypłacenia wynagrodzenia)
  • Do podstawowych obowiązków pracodawcy należą: zatrudnienie pracownika i wypłata pracownikowi wynagrodzenia za pracę
  • Inne ważne obowiązki względem pracownika to m.in.: poszanowanie jego godności i innych dóbr osobistych, równe traktowanie pracowników i ułatwienia podnoszenia pracownikom kwalifikacji zawodowych

Obowiązki wynikające z art. 22 k.p.

Już w art. 22 k.p., który definiuje czym jest stosunek pracy, możemy odnaleźć dwa najważniejsze obowiązki pracodawcy, jakimi są:

  • obowiązek zatrudnienia pracownika
  • obowiązek wypłacenia pracownikowi wynagrodzenia za pracę

Obowiązek zatrudnienia pracownika oznacza nakaz udostępnienia pracownikowi stanowiska pracy, które będzie odpowiednie ze względu na rodzaj pracy, jaką pracownik ma wykonywać na podstawie zawartej umowy. W konsekwencji po stronie pracownika powstaje prawo do rzeczywistego wykonywania pracy.

Obowiązek wypłacenia pracownikowi wynagrodzenia za pracę powstaje niezależnie od tego, czy w umowie pracodawca zobowiązał się do zapłaty określonego wynagrodzenia, ponieważ według polskiego systemu prawnego praca nieodpłatna jest zabroniona. Co do zasady, wynagrodzenie powinno być wypłacone z dołu, minimum raz w miesiącu i nie później niż w trakcie pierwszych 10 dni każdego miesiąca. Oczywiście, w ramach swobody umów strony mają prawo ustalić odrębne warunki zapłaty wynagrodzenia.

Obowiązki wynikające z zasad prawa pracy

Kodeks pracy w rozdziale II działu pierwszego wymienia podstawowe zasady prawa pracy. Z niektórych z nich wynikają konkretne prawa i obowiązki pracodawcy i pracownika. W art. 10 – 183 k.p. możemy znaleźć obowiązki pracodawcy takie jak:

  • obowiązek poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika
  • obowiązek równego traktowania pracowników
  • obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
  • obowiązek zaspokajania (stosownie do możliwości i warunków pracodawcy) potrzeb bytowych, socjalnych i kulturalnych pracowników
  • obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych

Poszanowanie godności i dóbr osobistych pracownika

Obowiązek poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika został zawarty w art. 111 k.p. Przepis ten bezpośrednio nawiązuje do art. 30 Konstytucji RP, który stanowi, że godność człowieka jest niezbywalna i przyrodzona oraz nienaruszalna. Pracodawca ma obowiązek poszanowania nie tylko godności pracownika (co podkreślone i zagwarantowane zostało również przez Zrewidowaną Europejską Kartę Społeczną), ale również m.in. zdrowia, wolności, czci, swobody sumienia, nazwiska lub pseudonimu, wizerunku, tajemnicy korespondencji, nietykalności mieszkania, twórczości naukowej, artystycznej, wynalazczej i racjonalizatorskiej i innych.

Równe traktowanie pracowników

Obowiązek równego traktowania pracowników wyrażony jest w art. 112 k.p. i zobowiązuje pracodawcę do przyznawania takich samych praw tym pracownikom, którzy wykonują takie same obowiązki. Łączy się on z zakazem dyskryminacji pracowników w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ten obowiązek jest również zawarty w wielu uregulowaniach unijnych i międzynarodowych.

Zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych

W art. 15 k.p. został zawarty obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Odnosi się on nie tylko do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, ale także do pracowników wykonujących pracę na podstawie innych stosunków prawnych czy innych form zatrudnienia. Uregulowanie to zostało rozwinięte w art. 207 k.p., który wymienia podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie BHP takie jak ochrona życia i zdrowia pracowników, uwzględnienie ochrony zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych. Dodatkowo w art. 304 k.p. i następnych, w ustawodawca wymienia obowiązki pracodawcy w zakresie BHP wobec osób zatrudnionych na podstawie innej niż stosunek pracy (np.wobec osób wykonujących pracę krótkotrwałe, wobec młodocianych, czy wobec żołnierzy).

Zaspokajanie potrzeb bytowych, socjalnych i kulturalnych pracowników

Art. 16 k.p. tworzy po stronie pracodawcy obowiązek zaspokajania potrzeb bytowych, socjalnych i kulturalnych pracowników stosownie do jego możliwości i warunków, w takim zakresie, w jakim pozwala na to budżet pracodawcy. Szerzej o tym obowiązku mówi Ustawa o funduszu świadczeń socjalnych. Fundusz ten jest przeznaczony na finansowanie działalności socjalnej oraz dofinansowywanie zakładowych obiektów socjalnych (takich jak ośrodki wczasowe i kolonijne lub obiekty sportowe), dofinansowywanie wypoczynku wakacyjnego dzieci pracowników, czy zakup biletów na wydarzenia kulturalne do wykorzystania przez pracowników. Trzeba jednak pamiętać, że obowiązek ten nie tworzy po stronie pracownika roszczenia, jeśli w jego ocenie pracodawca troszczy się niewystarczająco o zaspokajanie potrzeb osób zatrudnionych.

Ułatwianie podnoszenia kwalifikacji zawodowych

Obowiązek z art. 17 k.p. nakazuje pracodawcy ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Pracodawca powinien nie tylko zapewniać udział pracownikom w organizowanych przez niego szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe, ale również powinien wyrażać zgodę i finansować szkolenia oraz kursy organizowane przez inne podmioty, w których pracownicy wyrażają chęć udziału. Warto również zwrócić uwagę na przepisy art. 1031 – 1035 k.p., które bardziej szczegółowo regulują ten obowiązek. Określają one między innymi długości urlopu szkoleniowego przypadającego pracownikom w określonych wypadkach czy kwestię dodatkowych kosztów związanych z podnoszeniem kwalifikacji, które może pokryć pracodawca.

Obowiązki szczegółowe z art. 94 k.p.

Ustawodawca wymienia w tym artykule niektóre obowiązki pracodawcy, w szczególności te, które ciążą na nim w związku z organizacją pracy takie jak:

  • obowiązek zaznajamiania pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami
  • obowiązek należytego organizowania pracy (czyli w taki sposób, by wykorzystać pełen czas pracy i by zapewnić pracownikom osiąganie wysokiej wydajności i należytej jakości pracy, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji oraz by zmniejszyć uciążliwość pracy, a w szczególności jej monotonię)
  • obowiązek przechowywania dokumentacji pracowniczej (w formie papierowej lub elektronicznej)
  • obowiązek adaptacji pracowników podejmujących zatrudnienie po zakończeniu szkoły
  • obowiązek wpływania na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego (czyli społecznie akceptowalnych i przestrzeganych moralnych wzorców reguł postępowania, które określają właściwe zachowanie ludzi (pracowników) w ich wzajemnych stosunkach).

Planowane zmiany w Kodeksie pracy a obowiązki pracodawcy

Nowelizacja Kodeksu przewiduje pewne rozszerzenie obowiązków pracodawcy. W projekcie ujęto takie kwestie, jak np.obowiązek umożliwiania pracownikowi pozostawania w stosunku pracy jednocześnie z innym pracodawcą, powiększenie katalogu praw i obowiązków, o których pracodawca musi poinformować pracownika czy wprowadzenie ograniczeń związanych z wypowiedzeniem umowy przez pracodawcę.

Planowane zmiany w Kodeksie pracy przedstawiamy w poniższych wpisach:

Kodeks pracy w 2022 r. – co się zmienia?

Kodeks pracy w 2022 r. – zmiany dla rodziców

Poszukują Państwo pomocy w sprawach pracowniczych? Nasza Kancelaria doradza pracodawcom i przygotowuje projekty regulaminów i umów. Szczegóły w zakładce prawo pracy i ubezpieczeń społecznych. Zachęcamy także do kontaktu pod adresem: kancelaria@kancelariafrey.pl

Poinformuj znajomych

Inne artykuły na blogu

people sitting on chair in front of table while holding pens during daytime

Postępowania restrukturyzacyjne

Tabela porównawcza różnych postępowań restrukturyzacyjnych: postępowania o zatwierdzenie układu, przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego i postępowania sanacyjnego. Jeżeli zastanawiają się Państwo na czym polega postępowanie

Więcej...

Polityka prywatności i plików cookies

Zgodnie z z art. 13 ust. 1−2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz. UE L 119, s. 1) – dalej RODO – informujemy, że niniejszy dokumenty reguluje zasady przetwarzania Państwa danych osobowych i wykorzystywania plików cookies w związku z korzystaniem z naszej strony internetowej i kontaktami e-mailowymi lub telefonicznymi.

Podstawowe dane:

  • Adres strony internetowej: kancelariafrey.pl (zwana dalej „stroną”)
  • Administrator Państwa danych osobowych:  Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey, ul. Jana III Sobieskiego 6/1, 40-082 Katowice, NIP 6272269357, tel. 32 720 11 63 (zwany dalej „administratorem”)
  • Adres kontaktowy: kancelaria@kancelariafrey.pl

Skrócona wersja – najważniejsze informacje:

  • Kontaktując się z nami, przekazują nam Państwo swoje dane osobowe, a my gwarantujemy, że Państwa dane pozostaną poufne, bezpieczne i nie zostaną udostępnione jakimkolwiek podmiotom trzecim bez Państwa wyraźnej zgody.
  • Powierzamy przetwarzanie danych osobowych tylko sprawdzonym i zaufanym podmiotom świadczącym usługi związane z przetwarzaniem danych osobowych.
  • Korzystamy z narzędzi analitycznych Google Analytics, które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  • Wykorzystujemy pliki cookies własne w celu prawidłowego działania strony.

Jeżeli powyższe informacje nie są dla Państwa wystarczające, poniżej znajdują się dalej idące szczegóły:

§1 Dane osobowe

  1. Osoba odwiedzająca stronę lub  kontaktująca się z Administratorem za pośrednictwem poczty elektronicznej bądź telefonu (zwana dalej „użytkownikiem”) może przekazywać swoje dane osobowe Administratorowi za pomocą dostępnych form kontaktu,
  2. Administratorem danych osobowych Użytkownika jest Administrator.
  3. Dane przekazane Administratorowi  przetwarzane są w celach wyszczególnionych w §2
  4. Administrator gwarantuje poufność wszelkich przekazanych mu danych osobowych.
  5. Podanie danych jest zawsze dobrowolne, ale niezbędne do podjęcia przez Użytkownika kontaktu,
  6. Dane osobowe są gromadzone z należytą starannością i odpowiednio chronione przed dostępem do nich przez osoby do tego nieupoważnione.
  7. Dane osobowe użytkownika będą przetwarzane do zakończenia komunikacji z nami lub, w razie podjęcia współpracy do końca okresu przedawnienia potencjalnych roszczeń z umowy. Dane zawarte na fakturach będą przetwarzane do końca okresu, przez który przepisy prawa wymagają przechowywać dokumentację rachunkową. Ponadto, część danych może być również przetwarzana po upływie wskazanych wcześniej okresów przez czas prowadzenia przez nas działalności gospodarczej w celach archiwalnych, analitycznych i statystycznych opisanych bardziej szczegółowo w §2
  8. Użytkownikowi przysługują następujące uprawnienia:
    • prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania,
    • prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania,
    • prawo do przenoszenia danych,
    • prawo do cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych w określonym celu, jeżeli Użytkownik uprzednio taką zgodę wyraził,
    • prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez Administratora

§2 Cele i podstawy przetwarzania

Dane przetwarzane są w następujących celach:

  • odpowiedź zwrotna na otrzymane zapytanie w związku z prośbą o taki kontakt skierowaną do nas – podstawą prawną przetwarzania danych jest zgoda użytkownika wynikająca z zainicjowania z nami kontaktu (art. 6 ust. 1 lit. a RODO),
  • archiwizacja korespondencji przychodzącej i wychodzącej na wypadek potrzeby wykazania jej przebiegu, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),wykonania
  • jeżeli nasz kontakt doprowadzi do nawiązania współpracy, dane będą następnie przetwarzane w celu wykonanie zawartej z nami umowy (art. 6 ust. 1 lit. b RODO)
  • wystawianie faktur, prowadzenie i przechowywanie dokumentacji rachunkowej (art. 6 ust. 1 lit. c RODO),
  • cele archiwalne (dowodowe) na wypadek prawnej potrzeby wykazania faktów oraz w celu ewentualnego ustalenia, dochodzenia lub obrony przed roszczeniami, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • cele analityczne, takie jak dobór usług do naszych klientów, optymalizacja naszych produktów lub usług na podstawie uwag klientów, optymalizacja procesów obsługi na podstawie przebiegu obsługi sprzedaży i posprzedażowej, co jest naszym prawnie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO),
  • badanie satysfakcji klientów i określanie jakości naszej obsługi, co jest naszym prawie uzasadnionym interesem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO).

§3 Odbiorcy danych/podprzetwarzający dane osobowe

  1. Dane osobowe użytkownika możemy udostępniać naszym podwykonawcom, czyli podmiotom, z których usług korzystamy przy przetwarzaniu danych osobowych
  2. Dane osobowe użytkownika mogą być przekazywane do państw trzecich (znajdujących się poza Unią Europejską). Odpowiednie zabezpieczenia danych są zapewnione poprzez zatwierdzony mechanizm certyfikacji w połączeniu z egzekwowalnymi zobowiązaniami odbiorcy danych do odpowiednich zabezpieczeń (program Privacy Shield).
  3. Poniżej znajduje się lista możliwych odbiorców danych Użytkownika:
    • Osoby współpracujące na podstawie umów cywilnoprawnych, wspierające bieżącą działalność administrator
    • Dostawca oprogramowania księgowego,
    • Dostawca oprogramowania do zarządzania projektami,
    • Dostawca pakietu biurowego,
    • Firma utrzymująca stronę na serwerze (hostingodawca),
    • Firma utrzymująca pocztę elektroniczną administratora (dostawca serwera pocztowego),
    • Odpowiednie organy publiczne w zakresie, w jakim Administrator jest zobowiązany do udostępnienia im danych.

§4 Pliki Cookies

  1. Pliki cookies (tzw. „ciasteczka”) stanowią dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika naszej strony internetowej i przeznaczone są do korzystania z podstron tejże strony. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej, z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.
  2. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
    • dostosowania zawartości strony internetowej do preferencji Użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika strony internetowej i odpowiednio wyświetlić stronę internetową, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb;
    • tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy strony internetowej korzystają ze stron internetowych, co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości;
    • utrzymanie sesji Użytkownika strony internetowej (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie strony internetowej ponownie wpisywać loginu i hasła;
  3. Na naszej stronie internetowej stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne”  (session cookies) oraz „stałe” (persistent cookies). Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.
  4. W ramach strony internetowej stosowane są lub mogą być stosowane następujące rodzaje plików cookies:
    • „niezbędne” pliki cookies, umożliwiające korzystanie z usług dostępnych w ramach strony internetowej, np. uwierzytelniające pliki cookies wykorzystywane do usług wymagających uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • pliki cookies służące do zapewnienia bezpieczeństwa, np. wykorzystywane do wykrywania nadużyć w zakresie uwierzytelniania w ramach strony internetowej;
    • „wydajnościowe” pliki cookies, umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania ze stron internetowych strony internetowej;
    • „funkcjonalne” pliki cookies, umożliwiające „zapamiętanie” wybranych przez Użytkownika ustawień i personalizację interfejsu Użytkownika, np. w zakresie wybranego języka lub regionu, z którego pochodzi Użytkownik, rozmiaru czcionki, wyglądu strony internetowej itp.;
    • „analityczne” – np. Google Analytics , które zbierają informacje na temat odwiedzin strony, takie jak podstrony, czas spędzony na stronie czy przejścia pomiędzy poszczególnymi podstronami. W tym celu wykorzystywane są pliki cookies firmy Google LLC dotyczące usługi Google Analytics.
  5. W wielu przypadkach oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych (przeglądarka internetowa) domyślnie dopuszcza przechowywanie plików cookies w urządzeniu końcowym Użytkownika. Użytkownicy strony internetowej mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu Użytkownika strony internetowej. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  6. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej.
  7. Pliki cookies zamieszczane w urządzeniu końcowym Użytkownika strony internetowej i wykorzystywane mogą być również przez współpracujących z operatorem strony internetowej reklamodawców, partnerów, firmy analityczno-badawcze oraz dostawców aplikacji multimedialnych.

§5 Logi serwera

  1. Korzystanie ze strony wiąże się z przesyłaniem zapytań do serwera, na którym przechowywana jest strona. Każde zapytanie skierowane do serwera zapisywane jest w logach serwera.
  2. Logi obejmują m.in. adres IP użytkownika, datę i czas serwera, informacje o przeglądarce internetowej i systemie operacyjnym.. Logi mogą być zapisywane i przechowywane są na serwerze.
  3. Dane zapisane w logach serwera nie są kojarzone z konkretnymi osobami korzystającymi ze strony i nie są wykorzystywane przez nas w celu identyfikacji użytkownika.
  4. Logi serwera stanowią wyłącznie materiał pomocniczy służący do administrowania stroną, a ich zawartość nie jest ujawniana nikomu poza osobami upoważnionymi do administrowania serwerem.

Kancelaria Radcy Prawnego Jarosław Frey

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Ustawienia przechowywania cookies można zmienić w przeglądarce. Więcej informacji…